Geschiedenis Tuinwijck

Oprichting
Op 19 februari 1913 vindt de oprichting van de Vereniging Volkstuinen Tuinwijck plaats in het Concerthuis in de Poelestraat (nu: het gesloten Filmcentrum Images). Tuinwijck is daarmee een van de oudste volkstuinverenigingen in Nederland.

In eerste instantie was het de bedoeling van oprichter Jan Evert Scholten om volkstuinen deel uit te laten maken van het in 1912 opgerichte Stadspark, een schenking aan de stad. Zijn medebestuurders van de Vereniging Stadspark achtten het echter onwenselijk dat de gegoede burgerij hun statige park met arbeiders zouden moeten delen. Jan Evert Scholten besluit dan om zelf een vereniging op te richten en stelt eigen grond beschikbaar aan het Eemskanaal, op de plek waar nu de brandweerkazerne en de Ikea gevestigd zijn.

Binnen twee jaar was er een wachtlijst van 80 mensen voor het complex van 100 tuinen. Er werd dan ook snel overgegaan tot uitbreiding: in 1916 werden nog eens 80 volkstuinen beschikbaar gesteld.

Jan Evert Scholten
Het is de telg Jan Evert, uit de Groningse familie van groot industriëlen Scholten, die aan de wieg van Tuinwijck staat. Hij was er van overtuigd dat volkstuinen van groot belang waren voor “den arbeidende klasse”: niet alleen, zoals hij in Engeland geleerd had, omdat de tuinen de arbeiders uit de kroeg zouden houden en een gezonder dieet zouden waarborgen vanwege de zelf geteelde groenten, maar ook omdat hij vond dat mensen met een kleine beurs ook recht hadden op recreatiemogelijkheden.

Tot zijn overlijden in 1918 was Jan Evert Scholten voorzitter van het hoofdbestuur van Tuinwijck; na zijn overlijden krijgen Tuinwijckers het zelf voor het zeggen, zonder bevoogdend toezicht vanuit de Groninger elite.

De Verhuizing
In de jaren vijftig wordt de gemeente Groningen eigenaar van het land waar Tuinwijck is gevestigd en al snel wordt duidelijk dat de vereniging moet wijken voor een nieuw aan te leggen industrieterrein. Even lijkt het erop dat de vereniging deze ontwikkeling niet zal overleven. Een aantal leden vertrekt naar de het volkstuinencomplex Piccardthof, waar een nieuwe laan voor ex-Tuinwijckers wordt aangelegd (Ribeslaan). Op het moment dat er nog maar een derde van het oorspronkelijke ledenbestand over is, krijgt de vereniging in 1963 het nieuw aangelegde complex aan de Helperzoom toegewezen.

Koninklijke Goedkeuring
Zo’n vijftig jaar na de verhuizing naar de Helperzoom is het nauwelijks voor te stellen dat het terrein in 1963 uit kale grond met wat afwateringssloten bestond en aan de zijkanten geen buren had. De destijds geplante bomen zijn volwassen geworden, er zijn buren gekomen en het complex is een niet meer weg te denken groen onderdeel van de wijk Helpman geworden.

Het initiatief van Jan Evert Scholten werd vijf jaar na de oprichting bekroond met een “Koninklijke Goedkeuring”, niet het minste complimentje die je als vereniging kunt krijgen. Huidige Tuinwijckers hebben eigenlijk nog steeds een beetje een koninklijk gevoel als zij door het statige hek Tuinwijck (een schenking van de leden bij het 75 jarig jubileum in 1988) binnentreden; dit is hun eigen landgoed, hun eigen buitenverblijf, waar het hele tuinseizoen genoten kan worden, waar het altijd iets warmer is als buiten het hek en waar iedereen het mooiste plekje op het terrein heeft.

100 jaar vvTuinwijck | 1913-2013

Pin It